Jak napisać pracę magisterską z filologii

Jak bezboleśnie napisać pracę magisterską z filologii?

Pisanie pracy magisterskiej z filologii to naprawdę nie aż tak wielkie wyzwanie, jak się z początku wydaje. Dobra organizacja to podstawa. Z tego poradnika dowiesz się  między innymi jak wymyślić temat swojej pracy, sformułować tezę i pytania badawcze oraz w jaki sposób podejść do pisania poszczególnych rozdziałów. Podpowiadam również, jak nie stracić po drodze motywacji do działania.

Opieram się głównie na własnym doświadczeniu ze studiów, więc możliwe, że pewne procedury mogą wyglądać inaczej na waszej uczelni lub kierunku. Dużo zależy również od samego promotora i to z nim najlepiej ustal merytoryczne i techniczne aspekty twojej pracy przed rozpoczęciem pisania.

Na skróty:
Jak wybrać temat pracy magisterskiej z filologii?
#1 Kieruj się własnymi zainteresowaniami
#2 Pomyśl o dziedzinie, którą chciałbyś lepiej poznać
#3 Zawęź przedmiot swoich badań
#4 Zainspiruj się codziennością
Przykłady tematów pracy magisterskiej
Z jakich części i rozdziałów składa się praca magisterka z filologii?
Jak sformułować cel, tezę, hipotezę i pytania badawcze?
Jak wygląda proces pisania pracy magisterskiej?
Ustal harmonogram pisania poszczególnych rozdziałów
Ustal cel, pytania badawcze oraz tezę
Napisz konspekt, czyli szkielet swojej pracy
Poszukaj źródeł naukowych
Czytaj i pisz z marszu
Parafrazuj i jeszcze raz parafrazuj
Konsultuj postępy z promotorem
Bądź systematyczny i nie odkładaj pisania na później
Rób kopie zapasowe
Recenzja i ocena pracy magisterskiej

Jak wybrać temat pracy magisterskiej z filologii?

#1 Kieruj się własnymi zainteresowaniami

Na licencjacie powinieneś wiedzieć już jaka dziedzina cię najbardziej interesuje i w czym czujesz się najlepiej. To bardzo ważne, by temat twojej pracy magisterskiej był powiązany z tym, co lubisz. Osoba, która pasjonuje się literaturą angielską, niekoniecznie z równą fascynacją chciałaby pisać o psycholingwistyce, prawda? Na pisaniu pracy magisterskiej spędzisz godziny, miesiące, a bywa, że nawet i lata, więc dobrze przemyśl, na co chcesz poświęcić ten kawałek swojego życia.

#2 Pomyśl o dziedzinie, którą chciałbyś lepiej poznać

Osobiście uważam, że praca magisterska ma niewiele wspólnego z przyszłą karierą zawodową, więc raczej nie kierowałabym się wyborem tematu pod tym kątem. Na rozmowie kwalifikacyjnej nikt nie pyta o temat twojej pracy magisterskiej pod kątem twoich atutów jako kandydata, a raczej z czystej ciekawości. Zastanów się jaka wiedza może najbardziej ci się przydać, w końcu podczas pisania pracy robi się naprawdę dogłębny research. Jeśli masz plany kariery w marketingu, to może język reklamy byłby dobrym pomysłem? Jeśli jednak bardziej interesuje cię literatura wiktoriańska, to śmiało!

#3 Zawęź przedmiot swoich badań

Temat pracy magisterskiej powinien obejmować wąski zakres badań. Nie oszukujmy się, prawdopodobnie nie wymyślisz nowej teorii w lingwistyce kognitywnej. Zresztą praca magisterska nie ma tego na celu. Skup się na wąskiej niszy. Nie analizuj całych nurtów w literaturze, czy metody nauczania. Zawęź tematykę do konkretnych przypadków, np. “Jak motywować dzieci z autyzmem do nauki języka niemieckiego”.

#4 Zainspiruj się codziennością

Poszukaj pomysłu na temat pracy magisterskiej w najbliższym otoczeniu. Jesteś muzykiem? Masz znajomych ze szkoły muzycznej, którzy mogliby służyć za obiekt twoich badań? Poszukaj wzajemnej relacji między talentem muzycznym a zdolnościami językowymi. Wyjeżdżasz na Erasmusa? Pomyśl, jak możesz wykorzystać to doświadczenie. Może na uczelni docelowej mają jakieś ciekawe przedmioty? Robisz praktyki z tłumaczeń audiowizualnych filmów, w których występuje dużo regionalizmów lub slangu. Opisz, jak tłumacz wybrnął z sytuacji, czy było to dobre, czy złe posunięcie i jak ma się to do ogólnie przyjętych metod.

Warunkiem jest, by praca magisterska mieściła się w ramach tematycznych określonych przez promotora i odnosiła się do uznanych teorii. Nie eksperymentuj zanadto.

Przykłady tematów pracy magisterskiej

Literaturoznawstwo:

Funkcja i znaczenie czarnych charakterów w wybranych utworach literatury niemieckojęzycznej.

Analiza roli matki w wybranych utworach literatury angielskiej epoki wiktoriańskiej.

Językoznawstwo:

Analiza dyskursu politycznego Donalda Trumpa i Hilary Clinton na podstawie debaty z 26 września 2016 r.

Wpływ języka reklamy na emocje odbiorców. Analiza wybranych przykładów reklam telewizyjnych.

Językoznawstwo stosowane:

Wpływ głośnego i cichego czytania na zrozumienie tekstu wśród uczniów szkół gimnazjalnych.

Wpływ techniki wizualizacji na efektywność nauczania słownictwa języka niemieckiego u uczniów szkoły podstawowej.

Translatoryka:

Analiza metod przekładu filmowego na podstawie dwóch wersji tłumaczenia filmu “Duma i Uprzedzenie”.

Przekład w reklamie. Analiza przekładów wybranych sloganów reklamowych.

Czujesz się już zainspirowany?

Z jakich części i rozdziałów składa się praca magisterka z filologii?

Na pracę magisterską składają się wstęp, rozwinięcie podzielone na dwie części: teoretyczną i empiryczną (badawcza) oraz zakończenie.

Wstęp ma charakter informacyjny. Przybliżasz w nim tematykę i problemy badawcze, twojej pracy oraz nawiązujesz do naukowej teorii, na której bazujesz. Następnie streszczasz pokrótce każdy z rozdziałów. Paradoksalnie, wstęp do pracy piszesz na końcu 🙂

Część teoretyczna ogranicza się do jednego rozdziału, w którym opisujesz (a raczej parafrazujesz), co ktoś już wcześniej wymyślił i udowodnił. Jak już wcześniej wspomniałam, praca magisterska musi odnosić się do jakiejś teorii.

Część druga, empiryczna, ma zwykle dwa rozdziały: metodologiczny i badawczy. W rozdziale metodologicznym opisujesz, co jest obiektem naszych badań oraz jak je zaplanowałeś i przeprowadziłeś. Określasz hipotezy oraz pytania badawcze.

Rozdział badawczy to analiza i interpretacja twoich wyników w oparciu o pytania (lub problemy) badawcze, które postawiłeś sobie przed rozpoczęciem badań. Każdy podrozdział powinien nawiązywać do jednego problemu lub pytania badawczego. To najbardziej twórczy rozdział z całej twojej pracy. Moim zdaniem jest najszybszy i najłatwiejszy do napisania, bo nie musisz głowić się nad parafrazami i doborem cytatów.

Warto dodać, że część teoretyczna powinna być krótsza od części empirycznej. Najwięcej miejsca musisz poświęcić na omówienie metod i wyników swoich badań. Długość pracy magisterskiej zazwyczaj nie powinna przekraczać 80 stron.

Jak sformułować cel, tezę, hipotezę i pytania badawcze?

W zależności od typu twoich badań (to musisz już uzgodnić z promotorem) twoja praca może być eksploracyjna lub weryfikacyjna.

Praca eksploracyjna bada określone problemy badawcze w ramach istniejącej i udowodnionej naukowo teorii. Stawiamy w niej tezę, czyli stwierdzenie, które jest prawdziwe, ale wymaga potwierdzenia odpowiednimi argumentami wynikającymi z twoich badań:

Polscy i hiszpańscy uczniowie języka angielskiego popełniają błędy interferencyjne spowodowane wpływem pierwszego języka (L1).

Praca weryfikacyjna, jak sama nazwa wskazuje, wymaga sprawdzenia i udowodnienia, czy nasze wstępne założenie jest prawdziwe w przypadku, gdy badamy nieznane aspekty jakichś twierdzeń. W wyniku przeprowadzonych badań obalamy lub potwierdzamy hipotezę, którą przyjęliśmy na początku.

Głośne czytanie poprawia rozumienie tekstu w języku angielskim w przypadku uczniów klas 1-3 szkół gimnazjalnych.

Hipoteza powinna wynikać z dotychczasowych badań, ale dotyczyć kwestii, które nie zostały bezpośrednio zbadane. W tym wypadku może istnieć teoria, że głośne czytanie poprawia rozumienie tekstu u osób dorosłych, ale badania nie obejmowały nastolatków.

Widzisz różnicę?

Pytania (problemy) badawcze to kwestie, które musisz zbadać. Dzielą się na główne i szczegółowe. Jeśli dobrze skonstruujesz pytania badawcze, to pisanie ostatniego rozdziału twojej pracy magisterskiej będzie dużo łatwiejsze, bo wyznaczą one kierunek twoich badań. W trzecim rozdziale musisz odpowiedzieć na nie wszystkie po kolei.

Jak wygląda proces pisania pracy magisterskiej?

Ustal harmonogram pisania poszczególnych rozdziałów

Czasami to promotor odgórnie ustala wiążące terminy przedstawienia kolejnych rozdziałów, ich wspólnego omówienia oraz wprowadzenia poprawek. Tak było w moim przypadku. Kiedy jednak twój promotor ufa w dorosłość swoich studentów i daje im całkowicie wolną rękę, to ty sam musisz ustalić jakieś ramy czasowe, aby mieć wystarczająco dużo czasu na konsultacje i poprawki.

Nad tematem powinieneś myśleć już pod koniec licencjatu, a na pewno w 1. semestrze magisterki. Być może po konsultacji z promotorem będziesz musiał wprowadzić do tematu tylko drobne poprawki, a może będziesz zmuszony wymyślić całkowicie coś innego, bo temat nie zostanie zaakceptowany. Podejdź do tematu odpowiednio wcześniej.

Ustal cel, pytania badawcze oraz tezę

Jeśli temat zostanie zaakceptowany, musisz przedstawić promotorowi cel twojej pracy, główne i szczegółowe pytania badawcze oraz tezę lub tezy. Po ich zaakceptowaniu pora na napisanie planu pracy i konspektu, choć ten nie jest obowiązkowy.

Napisz konspekt, czyli szkielet swojej pracy

W konspekcie powinieneś wyszczególnić:

  • temat pracy magisterskiej,
  • cel pracy,
  • tezy/hipotezy i pytania badawcze,
  • metodykę badań,
  • plan rozdziałów,
  • zarys bibliografii,
  • harmonogram.

W konspekcie musisz już sprecyzować i wypisać zagadnienia, które będziesz rozwijać w swojej pracy. Innymi słowy, jest to szkic spisu treści. Podczas sporządzania konspektu może okazać się, że zakres zagadnień, na których chciałeś się skupić, jest zbyt szeroki i będziesz musiał zrezygnować z paru z nich.

Konspekt nie jest obowiązkowym elementem i nie wszyscy promotorzy go wymagają, ale na pewno ułatwia przyszłe pisanie. Stanowi plan działania, kiedy zagubimy się trochę w gąszczu informacji.

Poszukaj źródeł naukowych

Czekają cię częste i długie przesiadywania w bibliotekach. Nie ograniczaj się jedynie do biblioteki swojego instytutu. Poszukaj źródeł w bibliotekach innych uczelni. Za ciekawymi publikacjami możesz pojechać nawet na wycieczkę do innego miasta, a nawet kraju (w skrajnych przypadkach ;)).

Jeśli wyczerpiesz już listę swoich wstępnych źródeł, to nie zapominaj, że każda książka naukowa ma swoją bibliografię, a w niej… inne pozycje, które mogą cię zainteresować.

Czytanie książek naukowych to niestety żmudny i mało ekscytujący proces. Aby nie zgubić kluczowych informacji lub cennych cytatów, rób notatki na karteczkach samoprzylepnych. Zaznaczaj wszystkie istotne fragmenty, by podczas pisania łatwo było ci do nich wrócić.

Staraj się trzymać porządek w kserówkach i notatkach. Najlepiej od razu posegreguj je zgodnie z zaplanowanymi podrozdziałami.

Czytaj i pisz z marszu

To bardzo ważna zasada. Nie odkładaj pisania na później. Po przeczytaniu kilku źródeł o tym samym zagadnieniu od razu usiądź i napisz odpowiedni fragment. Na świeżo. Jeśli najpierw zajmiesz się czytaniem wszystkich źródeł, a po kilku tygodniach lub miesiącach usiądziesz do pisania, to trudniej będzie ci sformułować myśli.

Parafrazuj i jeszcze raz parafrazuj

Pamiętaj, że część teoretyczna pracy to nic innego jak parafrazowanie ekspertów. Czasem to wręcz parafrazowanie ekspertów, którzy sparafrazowali innych ekspertów. Pamiętaj o umieszczaniu przypisów za każdym razem, kiedy odwołujesz się do czyichś słów, nie tylko wtedy, kiedy umieszczasz cytaty.

Sztukę parafrazowania musisz mieć opanowaną do perfekcji, ponieważ o wykrycie plagiatu nie trudno. Prace magisterskie są pod tym kątem sprawdzane przez systemy antyplagiatowe.

Konsultuj postępy z promotorem

Staraj się konsultować każdy większy postęp w pisaniu ze swoim promotorem. Systematycznie wprowadzaj poprawki. Może zdarzyć się, że promotor każe przeredagować ci od zera cały rozdział. Zarezerwuj sobie na to czas w swoim harmonogramie.

Bądź systematyczny i nie odkładaj pisania na później

Rozwlekanie pisania pracy w nieskończoność to chyba największy problem wielu studentów. Aby tego uniknąć, zaplanuj sobie, ile godzin tygodniowo poświęcisz na pisanie i trzymaj się tego planu. Bądź konsekwentny.

Dobrym sposobem na podtrzymywanie motywacji jest system małych nagród za każdy ukończony podrozdział. Możesz też obserwować na Instagramie innych studentów zmagających się z tym samym wyzwaniem, aby obudzić w sobie ducha rywalizacji 😉 Innym ciekawym sposobem na efektywne działanie jest technika Pomodoro: sesje 25 minut całkowitego skupienia przeplatane 5-minutową przerwą.

Pisanie części teoretycznej zajmuje zdecydowanie najwięcej czasu. Już samo czytanie źródeł jest czasochłonne. Parafrazowanie nie należy do kreatywnych zajęć i szybko staje się nudne. Jeśli przetrwasz tę część, dalej pójdzie ci już z górki.

Rób kopie zapasowe

Zapisuj swoją pracę w kilku miejscach, a najlepiej gdzieś w chmurze: na dysku Google lub na Dropboxie. Nigdy nie wiesz kiedy, jak na złość, padnie twardy dysk twojego komputera, lub zalejesz go kawą.

Recenzja i ocena pracy magisterskiej

Udało się. Po poprawkach wreszcie oprawiłeś i oddałeś gotową pracę do dziekanatu. Pozostałe 2 egzemplarze przekazałeś do recenzji promotora i recenzenta. Na wybór recenzenta nie masz wpływu. Zazwyczaj jest to wykładowca z bogatą wiedzą i doświadczeniem w konkretnej dziedzinie.

Uważnie przeczytaj opinię recenzenta. Bezlitośnie wytknie ci wszystkie niedociągnięcia i nieścisłości w twojej pracy. Zwróć uwagę na brakujące lub niespójne kwestie, być może recenzent zapyta o nie na obronie.

W pisaniu pracy magisterskiej najważniejsza jest konsekwencja i dążenie do celu. Będą trudne chwile. Przyjdzie czas, kiedy będziesz miał ochotę wyrzucić komputer przez okno, ale nie zniechęcaj się. Im większe postępy, tym bliżej do celu. Dasz radę!

Tradycyjnie zapraszam na mojego Instagrama i Facebooka 🙂 Dołącz też do grupy przeznaczonej specjalnie dla filologów – Z wykształcenia filolog.

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o